چهارشنبه ۱ آذر ۱۳۹۶ | الأربعاء 2 ربيع أول 1439 | Wednesday, 22 Nov 2017
  • اخبار
  • تخصصی
  • ذره بین
  • رخداد ها
  • سرمقاله
  • مدرسه کسب و کار
  • معرفی کتاب
  • پادکست
  • چند رسانه ای
  • چهره ها
  • یادداشت
  • ارسال مطلب

    اولین کلمات خبر سلاح ضربتی خبرنگار محسوب می شود. همانطور که با استفاده از سلاح های ضربتی در جنگ دشمن را با ضربات ناگهانی و قاطع فلج می کنند، در خبر نویسی نیز با قرار دادن پرهیجان ترین و گیراترین قسمت خبر در ابتدا آن بر بی اعتنایی خواننده غلبه کرد و او را مجذوب وشیفته ساخت .

    اگر در این مرحله از نگارش خبر ، یعنی در آغاز آن خبرنگار از توجهات و تمایلات خواننده غافل باشد، بازی از او پیش دچار شکست است. انگلیسی ها به جمله شروع خبر((جمله گیرنده)) و یا بهتر جمله غافلگیر کننده می گویند ، جمله ای که از آغاز توجه خواننده را می قاپد و مانع از انصراف او از مطالعه ادامه مطلب می شود. فرانسوی ها باین مقدمه ((یورش)) میگویند، یورشی که برای تسخیر توجه خواننده است.

    نخستین جملات خواننده را که حاوی خلاصه موضوعث اصلی واقعی یا عمل است اصطلاحا لید می گویند. لید در زبان انگلیسی به معنی هدایت کردن، کشیدن، کشانیدن . مفاهیم دیگری در در حدود آن است.

    همه این معانی جلب کردن خواننده و وادار نمودن او را به مطالعه خبر می رساند.در حقیقت لید وسیله ای است که اشتهای خواننده ای را که پس از دیدن تیتر متوجه خبر شده است بیش از پیش بخواند خبر زیاد می کند و او را روانه شرح خبر می نماید.

    همین خصوصیت را در سایر وسایل ارتباطات اجتماعی چون رادیو،تلوزیون و سینمای خبری می توان به وجود آورد.نخستین کلماتی  که در گوینده خبری رادیو ادا می کند و نخستین تصاویری که تلوزیون یا سینما پخش می کند، باید انرژی که مور نیاز است در شخص شنونده یا بیننده ایجاد کند یعنی او را به شنیدن یا دیدن دنباله خبر تشویق نماید. بدیهی است که عمل لید در خبر های تصویری با داشتن امکانات جداگانه از تکنیکهای اختصاصی استفاده می کنند.

    یورشی که در آغاز خبر به سوی خواننده می شود باید با تکیه به زنده ترین و مهیج ترین بخش ان خشن و خشک باشد . هیچگونه تفصیل و تفسیری در این مرحله لازم نیست. دو سه جمله کوتاه، قاطع، و در صورت امکان تازه و بدیع است که اساسی ترین قسمت داستان خبر را بیان می کند.

    بنابراین در نگارش باید به این نکات توجه کامل شود:

    1-   لید باید خلاصه داستان را که از مهمترین بخش های خبر تشکیل شده است بیان کند. در این خلاصه داستان کوشش می شود که به شش سوال که، کی، کجا، چه، چگونه پاسخ داده شود اما اگر پاسخگویی به هر شش سوال لید را طولانی می کند بسته به موضوع خبر ، میتوان از یک یا دو سوال چون، چراف و چگونه منصرف شد و فقط به سوالات دیگر جواب گفت.

    هرگاه خبر از قسمت های متعدد که دارای ارزش و اثر مساوی هستند تشکیل شده و ذکر خلاصه ای از تمام قسمت ها در لید ممکن نباشد ، نویسنده تا حدودی به میل و تشخیص خود ، پاره ای از قسمت ها را در لید جای میدهد و از میان بقیه قسمت های در راهنمای خبر صرف نظر می کند.

    خلاصه ای که بدین طریق بیان می شود از اشخاص ، محلها و وقایع به حدی که موضوع در همان نظر اول به خوبی درک شود ، انعکاسی میدهد و بیان تفصیلی آن را به شرح خبر واگذار می نماید.

    2-   لید موضوع داستان را با قرار دادن اجزاء آن در وضع اولیه ، زنده و جالب می کند. به کار بردن کلمات و عبارات ساده و زیبا و تجسم وضع حقیقی رویداد و مهمترین وظایف خبرنگار در نگارش لید است.

    3-   خشکی و قاطغیت کلام شرط دیگر موفقیت لید است.موضوع داستان باید طوری عنوان شود که جای هیچگونه شک و تردیدی نباشد. هر گونه شک و تردیدی از اثر لید ب خواننده می کاهد و لید را سست و کم نتیجه می سازد.این طرز بیان در غالب داستان های خبری میسراست اما روشن ایت که اگر داستان های خبری در اصل مورد تردید باشد خواننده نمی تواند این واقعیت را نادیده انگارد و برای بهتر جلوه دادن آن ، واقعه مشکوکی را مسلم جلوه گر سازد.بنابراین اگر خبری که حائز اهمیت است مشکوک باشد خبرنگار باید منبع خبر را نیز در همان لید ذکر کند تا اطمینان خوننده از روزنامه سلب نشود.

    نگارش لید تا حدودی به نگارش خبرهای خلاصه شبیه است بدین ترتیب که خواننده در حداقل مدت . حداقل امکانات از مهمترین مسائل خب آگاه می شود.

    در لید چون در خبر خلاصه مفاهیم و عبارات مهمتر بر مفاهیم و عباراتی که اهمیت کمتری از نظر خواننده دارند ، مقدم قرار داده می شوند.همانطور در به کاربردن کلمات نیز دقت می شود تا جایی که قوائد درست نویسی اجازه می دهد کلمات پر معناتر پیش از کلمات کمکی که در جلسه آورده می شود قرار گیرند.

    در گذشته حتی ورزیده ترین خبرنگاران با این بازی ساده کلمات که در جلب توجه فوری خواننده موثر است توجهی نداشتند.عالبا خبر با کلمات و عبارات و مفاهیم بی اهمیت اغاز می گردید و توجهی به قرار دادن اجزائ جلسه نمی شد.

    مثلا به کار بردن ساعت و زمان وقوع خبر در ابتدا ان همه جا مرسوم بود و حال انکه در بسیاری از موارد زمان وقوع نسبت به اصل موضوع و مخصوصا نتیجه واقعه مسئله درجه دومی است.

    نتیجه واقعه از جمله مسائل دیگری است که هیچگاه نباید در لید فراموش شود و در خیلی از خبرها این نتیجه مهمترین قسمت آن است. اغلب دیده می شود که خبرنگاران کم تجربه این موضوع اساسی را فراموش می کنند و لیدی که به خبر می دهند فاقد نتیجه است. فی المثل خبر خودکشی کسی را در مقدمه خبر می دهند ولی به نتیجه ان که آیا خودکشی به مرگ خاتمه یافته شخص از حادثه جان به در برده است اشاره ای نمی کند حال آنکه در خبرهای خودکشی به ویژه اگر مربوط به اشخاص مهم و بی طرف توجه باشد خواننده پس از آگاهی از اقدام به خودکشی، مضطربانه و بی صبرانه دز پی آکاهی از نتیجه اقدام است.

    اگر نتیجه خودکشی در سطرهای اول نباشد چه بسا خواننده سطرهای میانی را ناخوانده از جلو چسم می گذرند تا به آنچه خواهد زودتر بررسی پیدا کند و همه توجه خود را در آن معطوف سازد . بنابراین خبرنگار آموخته از پیش به چنین نیاز خواننده پاسخ می گویدو در این حالت حس کنجکاوی او را نیز کاملا تحریک می کندتا جریان خبری را برای اطلاع از چگونگی و علت واقعه از ابتدا تا انتها دقیقا بخواند.

    آخرین موضوعی که درباره لید باید گفته شود این است که لید باید متناسب با داستان واقعه باشد بدین معنی که مسائلی که در لید اورده می شود نباید از انچه در شرح خبر وجود دارد افزون باشد و یا به عکس قسمتی از مسائل اساسی این شرح را فراموش کند. در روزنامه های فارسی معمولا هر دو این معایب به طور وضوح به چشم می خورد . گاه مسئله مهمی در لید آورده می شود و در شرح خبر این مسئله نادیده انگاشته می شود و گاهی لید فاقد یک قسمت حساس از اصل خبر است.

    در مورد بلند یا کوتاه بودن لید نظرهای مختلفی ابراز شده است . پاره ای از روزنامه نگاران اظهار می کند که مقدمه خبر نباید از آنچه در شرح خبر وجود دارد افزون باشد و یا به عکس قسمتی از مسائل اساسی این شرح را فراموش کند.در روزنامه های فارسی معمولا هردو این معایب بطور وضوح به چشم می خورد . گاه مسئله مهمی در لید آورده می شود و در شرح خبر این مسئله نادیده انگاشته می شود و گاهی لید فاقد یک قسمت حساس از اصل خبر است.

    در مورد بلندیا کوتاه بودن لید نظرهای مختلفی ابراز شده است .پاره ای از روزنامه نگاران ابراز می کنند که مقدمه خبر نباید از دو سه جمله بیشتر باشد. برخی دیگر میزان لید را با کلمات آن اندازه می گیرند مثلا می گویند لید نباید از 30 تا 60 کلمه بیشتر مسائل خبری را شامل گردد و بسته به مورد لید می تواند کوتاه یا گاهی خیلی بلند باشد.

    در هر حال آنچه بیشتر مورد عمل است و به نظر ما بیشتر مورد توجه قرار گیرد این است که مقدمه خبر باید متناسب با شرح خبر باشد یعنی حجم خبر و به ویژه بلندی یا کوتاهی آن نوع لید را تعیین می کند. بدین ترتیب معین کردن حدی ریاضی برای لید خیلی منطقی به نظر نمی رسد و قاعده اساسی که همواره باید مد نظر باشد این است که مقدمه خبر در عین اینکه باید حاوی قسمتهای اساسی خبر است باید تا جائیکه ممکن است خالی از مطالب و کلمات زائد باشد و بطور مختصر و کوتاه بیان شود.


    تازه‌ترین اخبار
    رادیو کسب و کار

    telegramiien

    آدرس ایمیل خود را وارد کنید :